بررسیِ تأثیر و تأثّر نحویان فارس و عرب (مطالعه موردی: خلیل بن احمد و سیبویه در "الکتاب")
کد مقاله : 1152-IAALL-FULL (R1)
نویسندگان:
معصومه ابوالفضلی *
معلم/ آموزش و پرورش
چکیده مقاله:
أخذ و عطا و تأثیر و تأثّر با رعایت شرایط و با در نظر گرفتن فواید و منافع غیر قابل انکار آن، از جمله عوامل غنای اندیشه بشری و از اسباب و راهکارهای رشد و بالندگی انسان هاست،
خلیل بن احمد فراهیدی که او را دانشمندی عمانی و یا ایرانیِ تبعه عمان دانسته اند، سِمت استادیِ سیبویه را دارد؛ همو که أمالی خلیل بن احمد را تحریر می نمود و آنها را ثبت و ضبط می کرد. اما با وجود شاگردیِ سیبویه، "الکتابِ" او را "قرآن النحو" می خوانند و خالق آن را نحویِ بزرگِ زبان عربی می دانند. سیبویه با، هنر خویش، أمالیِ خلیل را تحریر و تبویب نمود، آنها را در کنار افکار و آرای خویش که گاه مخالف نظر استاد نیز بود، قرار داد و به آنها انسجام و کمال بخشید. لذا دیگرانی که پس از وی پا به میدان نهادند چیزی به الکتاب نیافزودند، و بلکه خود را مشغول شرح و تحلیل آن یافتند.
جستار حاضر که به شیوه توصیفی- تطبیقی به رشته تحریر در آمده، در پی آن است تا ضمن معرفی مختصر خلیل بن احمد و سیبویه و بیان اندیشه های ایشان، آثار تأثیر و تأثر را در الکتابِ سیبویه به نمایش گذارد. از جمله نتایج حاصله در این گفتار آن است که: اصل تأثیر پذیریِ سیبویه از خلیل را نمی توان انکار کرد، اما در مقابل، از نقش و جایگاه ویژه ی سیبویه هم، نمی توان غافل شد.
کلیدواژه ها:
واژگان کلیدی: خلیل بن احمد، سیبویه، الکتاب، تأثیر و تأثّر.
وضعیت : مقاله پذیرفته شده است