نقش دو بندر بصره و بوشهر در مناسبات اقتصادی ایران و عثمانی از دوره صفویه تا قاجار( با تکیه بر اسناد و معاهدات تاریخی)
کد مقاله : 1147-IAALL-FULL (R3)
نویسندگان:
1طیبه ادریسی *، 2حمید اسدپور
1دانشجو
2استادیار دانشگاه خلیج فارس بوشهر
چکیده مقاله:
خلیج فارس و مناطق کرانه ای و پس کرانه ای پیرامون آن و از جمله بندر بصره وبندر بوشهر، بعلت موقعیت جغرافیایی و کارکرد اقتصادی، از جمله مهم ترین کانون های تجاری بشمار می آیند. تحولات این بنادر، نه تنها در اقتصاد این مراکز، بلکه در جابجایی کانون های تجاری و دگرگونی مسیرهای دریانوردی در خلیج فارس مؤثر بوده اند. همچنین تحولات این بنادر، پیوستگی بسیار جدی با سیاست های حکومت های مرکزی پیرامون خلیج فارس از جمله ایران و عثمانی داشته است. بندر بصره از اواخر دوره صفویه وسپس از عهد افشاریه و زند، رفته رفته به کانون تجاری مهمی در شمال خلیج فارس تبدیل شد. حضور ترکان عثمانی در بصره و تبدیل آن به یک پایگاه برای عثمانی ها نه تنها در تاریخ روابط ایران و عثمانی به یک عنصر مهم تبدیل شد، بلکه جایگاه تجاری و اقتصادی بصره نیز در کیفیت و کمیت روابط ایران و عثمانی تأثیر گذار شد و به رقیب اصلی بندر بوشهر تبدیل شد.
این پژوهش می کوشد با ارائه چشم اندازی نوین از روابط اقتصادی بوشهر و بصره و نقش این بنادر در مناسبات اقتصادی ایران و عثمانی، جایگاه این دو بندر را در این حوزه مورد بازشناسی و بازکاوی قرار دهد. در واقع شناخت و تبیین جایگاه اقتصادی بندربوشهر و بندر بصره و تأثیر آنها در مناسبات اقتصادی ایران و عثمانی با تکیه بر جایگاه خلیج فارس، مسئله ی اصلی این پژوهش به حساب می آید. در این پژوهش از روش توصیفی – تحلیلی استفاده می شود.
کلیدواژه ها:
بندر بصره، بندر بوشهر، بازرگانی دریایی، مناسبات اقتصادی، ایران، عثمانی.
وضعیت : مقاله پذیرفته شده است