واکاویی آیین قرقیعان و رمضان‌خوانی در حوزه خلیج فارس و شرق ایران
کد مقاله : 1085-IAALL-FULL (R1)
نویسندگان:
1علی اکبر محمدی *، 2محمد رضا عزیزی
1عضو هیئت علمی
2هیأت علمی
چکیده مقاله:
یکی از مهمترین بخش‌های ادبی هر منطقه، فولکلور، آیین‌ها و باورهای عامیانه است. با توجه به دیرینگی و کهنسالی فرهنگ غنی ایران، تعدّد اقوام و پاره فرهنگ‌ها و نیز پراکندگی جغرافیایی، جشن‌ها و آیین‌های ملی و بومی فراوانی وجود دارد که هر ساله بصورت خودجوش و مردمی از قرن‌های بسیار دور به عنوان بخشی از میراث مشترک اقوام ایرانی در حال برگزاری است. آیین قرقیعان یا رمضان-خوانی، یکی از آیین‌های ماندگار و مرسوم است که هر ساله در شب نیمه ماه رمضان در حوزه خلیج فارس و در میان اقوام گوناگون عرب و ایرانی برگزار می‌شود؛ جمعی از کودکان پس از افطار در شب پانزدهم رمضان بر درِ خانه‌های محله گرد هم آمده و اشعاری محلی در قالب دو گروه همخوانی می‌کنند. آنها عموماً ضمن دعای خیر و سلامتی برای اهل خانه، استقبال از ماه خدا، تقاضای آجیل و شیرینی دارند. این مراسم مشترک باعث نشاط و طراوت محله شده و خاطرات خوشی از این ماه را در ذهن کودکان ترسیم می‌کند. این نوشتار با روش توصیفی تحلیلی با رویکرد تطبیقی به بررسی شباهت‌ها و تفاوت‌های موجود در فرم و محتوای اشعار فارسی و عربی می-پردازد. نظر به گستردگی این مراسم در جنوب و شرق ایران و کشورهای عربی، این پژوهش به حوزه خلیج فارس و خراسان جنوبی محدود شد. از آنجا که این مراسم به صورت علمی تاکنون مورد تحقیق قرار نگرفته و نیز از منظر فقهی قابل تأمل است، ضرورت دارد درباره آن بیشتر تحقیق شود.
کلیدواژه ها:
ادبیات عامّه، خلیج فارس، شرق ایران، رمضان‌خوانی، آیین قرقیعان
وضعیت : مقاله پذیرفته شده است